De Formule 3 zou in theorie de belangrijkste klasse moeten zijn na de Formule 1 en de Formule 2. Logisch toch? Maar de realiteit is anders. Wanneer we naar de verwezenlijkingen van de “Formule 3” kijken dan moeten we vaststellen dat het de belangrijkste toeleveringsklasse is van de Formule 1. U fronst de wenkbrauwen? Wel, laten we even het palmares bekijken: aantal F1 wereldkampioenen die het Formule 2 kampioenschap (van 1969 tot 1984) op hun naam schreven… nul! Aantal F1 wereldkampioenen die ook F3000 kampioen werden…nul! Aantal F1 wereldkampioenen die eerder ook een F3 titel behaalden: acht (8)! Sterker nog: de grootste van die kampioenen (Senna, Prost, Schumacher, Piquet), reden zelfs nooit in de Formule 2!

Het parcours van de Formule 3 als serie is echter zeer bochtig en een aantal kanttekeningen dienen te worden gemaakt. Het zal waarschijnlijk menigeen verbazen maar het Duitse Formule 3 kampioenschap, gehouden sedert 1948, is uiteindelijk het oudste in Europa, maar kende ook een lang onderbreking tussen 1961 en 1975. Uiteraard hebben de Franse, Britse en Italiaanse kampioenschappen ook een lange traditie. Vanaf 1946 werd de mogelijkheid voorzien om een junior categorie te houden met 500cc motoren. In die formule draaiden de Duitse, Italiaanse, Franse en Britse kampioenschappen tot 1960 en dienden als opleidingsschool voor de kampioenen van die dagen zoals Moss, Hawthorne, Collins… Maar naar het einde van de jaren 50 toe nam de interesse in die klasse af en toen in 1960 de F1 naar een specificatie ging met 1500cc motoren verdween de Formule 3 tijdelijk van het toneel, ten voordele van een 1000cc Formula Junior. Vanaf 1971 werd de cilinderinhoud opgetrokken naar de populaire 1600cc en dat bleek een schot in de roos want overal bloeiden nationale kampioenschappen op. Er werd tussen 1961 en 1967 zelfs een Belgisch Formule 3 kampioenschap georganiseerd! En het Europese kampioenschap spande de kroon en leverde rijders als Alain Prost en Gerhard Berger als toppers aan de F1. Maar enkele van de allergrootste kampioenen kwamen echter rechtstreeks van de nationale kampioenschappen, wat de stelling voedt dat de echte groten een natuurtalent bezitten en op de carrièreladder kunnen klimmen, met desnoods enkele overgeslagen stappen. Michael Schumacher ging rechtstreeks van het Duitse kampioenschap (hij haalde de titel in 1990) naar het Mercedes Junior team in de Groep C en de F1. Ayrton Senna domineerde het Britse F3 kampioenschap in 1983 en ging zonder tussenstap naar zijn debuut in de F1 met Toleman in 1984. Het werd hem eerder voorgedaan door Nelson Piquet – de dominante winnaar van het Britse kampioenschap 1978, het jaar waarin hij zijn debuut maakte bij Ensign in de F1 – en eerder nog door Emerson Fittipaldi, Britse F3 kampioen in 1969 (een jaar voor zijn debuut in de F1 met Lotus).

De echte groten slaan soms diverse stappen op de ladder over

Sedert 2012 staat de cilinderinhoud voor de F3 vast op 2000cc. Het succes van de F3 als opleidingsklasse kan verklaard worden door de vrije regelgeving. Net als in de F1 bleven tot heden de chassiskeuze, en de motorkeuze, vrij. De wagens ontwikkelen redelijke snelheden (vandaag zijn de FIA F3 wagens van het Europese kampioenschap sneller dan de krachtige DTM wagens)en de aerodynamica speelt al ernstig mee. Het maakt dat de F3 wagens, meer dan “monomerken” formules, aanleunen bij de F1. Echter, de kosten stegen exponentieel in de loop der jaren en de wildgroei aan toeleveringscategorieën (met vooral de concurrentie van de GP3) zorgde dat verschillende kampioenschappen in lastig vaarwater kwamen. Het Franse kampioenschap verdween in 2002, het Italiaanse in 2012 en een gebrek aan interesse zorgde zelfs in Groot-Brittannië voor een sabbatsjaar in 2015. De iconische race in Monaco stopte in 1997 (met uitzondering van 1 race in 2005). Ook de befaamde Masters of F3 verdwenen van het toneel en ondertussen werd in 2015 de race in Macau voor het laatst gehouden. De veelheid van toeleveringscategorieën (Formule Renault, World Series, GP2, GP3…) zorgde voor een identiteitscrisis. Waar GP2 (sedert dit seizoen Formule 2) en GP3 binnen de poorten van de F1 weekends logeerden, diende de Europese F3 aan te sluiten bij een voornamelijk Duits georiënteerd DTM kampioenschap. De diverse nationale reglementeringen maakten een ééngemaakte F3 quasi onmogelijk. Gevolg: versnippering. En zonder schaalvergroting…rijzende kosten, een terugval aan interesse, minder deelnemers, afgeschafte kampioenschappen.

Vooral de FIA verantwoordelijke voor de formulekampioenschappen, Gerhard Berger, maakte er een punt van om de oude hiërarchie te herstellen. De weg naar de Formule 1 moest opnieuw lopen van de scholingscategorieën (zoals Formule Renault, F4) en via de F3 naar de Formule 2. Begin dit jaar werd de GP2 herdoopt naar F2. Maar bij de F3 waren er meer obstakels. Er was een binnen de F1 weekends geïntegreerde GP3, een eenheidstype formule, maar de F3 had meerdere chassis en motoren… Sedert vorige week is de knoop doorgehakt. Er komt een nieuwe Formule 3, met eenheidstype chassis en eenheidsmotor, die de plaats van de GP3 moet innemen. Blijft dan nog de vraag wat er dient te gebeuren met de nationale kampioenschappen, en of de nieuwe F3 ook naast de F2 in de Grand Prix weekends zal komen zitten? Zoals de zaken nu worden voorgesteld, neigt alles naar een operatie zoals de GP2/F2 herbenoeming…

Maar één ding is zeker: de naam Formule 3 zal blijven bestaan en de legende wordt bijgevolg verdergezet.

(foto’s: fiaformula3 / Mercedes-Benz / brdc)

Formule 3 kampioenen in F1

F1 wereldkampioen
1969-1971-1973 Jackie Stewart Brits F3 kampioen 1964
1972-1974 Emerson Fittipaldi Brits F3 kampioen 1969
1981-1983-1987 Nelson Piquet Brits F3 kampioen 1978
1985-1986-1990-1992 Alain Prost Europees + Frans F3 kampioen 1979
1988-1989-1991 Ayrton Senna Brits F3 kampioen 1983
1994-1995-2000-2001 Michael Schumacher Duits F3 kampioen 1990
2002-2003-2004
1998-1999 Mika Hakkinen Brits F3 kampioen 1990
2008-2014-2015 Lewis Hamilton kampioen F3 Euroseries 2005

Belgische Formule 3 kampioenen

 

1996 Kurt Mollekens…..winnaar Masters of Formula 3 Zandvoort
1998 David Saelens……..winnaar Masters of Formula 3 Zandvoort
1998 David Saelens……..Frans Formule 3 kampioen
1998 Bas Leinders……….Duits Formule 3 kampioen
2005 Michael Herck…….Oostenrijks Formule 3 kampioen
2005 Michael Herck …….FIA Kampioen Europese Zone
2008 Frédéric Vervisch…Aziatisch Formule 3 kampioen
2008 Frédéric Vervisch…Duits Formule 3 kampioen
2009 Laurens Vanthoor..Duits Formule 3 kampioen
2015 Jordi Weckx…………Winnaar Oostenrijkse F3 Cup

 

 

 

 

 

Felix Rosenqvist is “mister F3”

 

Mister Formule 3…is een Zweed

In de statistieken van de vernieuwde Formule 3 Euroseries, die 10 jaar lang (van 2003 tot en met 2012) als op zichzelf staand Europees kampioenschap werden gehouden, is Lewis Hamilton de absolute topscorer met 16 overwinningen. Logisch dat hij doorgroeide naar de F1 zal u denken. Maar toch… het kan verkeren. Vertel dat bijvoorbeeld maar eens aan een Roberto Mehri, die aan de kop stond met 28 gereden podia! Tevens bleek Mehri met 12 overwinningen ook nog eens de tweede beste “all-timer”. Maar terwijl Hamilton wereldkampioen werd, moet Mehri anno 2017 opnieuw bijklussen in de Formule2. Zeges en kampioenschappen zeggen dus ook niet alles….

De “mister Formule 3” is geen relikwie uit de jaren ’60. Het is een relatieve jonge rijder. Toch is hij nauwelijks bekend. De Zweed Felix Rosenqvist won, tot hij uit de F3 verdween in 2015 liefst 29 wedstrijden en veroverde 18 poles, won het Europese kampioenschap in 2015, de F3 Masters in Zandvoort in 2011 en 2013, en zegevierde in 2014 en 2015 in de prestigieuze Macau Grand Prix. Maar de “Southpark” fan die er een beetje uitzag als een doorsnee student, kreeg nooit een kans in de F1. Opnieuw: zeges en titels betekenen dus niet alles!

Weetjes, ditjes en datjes…
  • De eerste Formule 3 race werd gehouden op 8 mei 1948, amper enkele jaren na het einde van de 2de wereldoorlog, en in … Duitsland (of all places !), op het circuit van Hockenheim. De winnaar van de “kleinste klasse” (zoals ze geboekstaafd stond) werd Karl-Heinz Sänger, in een eigen geprepareerde Zundapp.
  • Eén van de meest gelauwerde coureurs in de Formule 3 werd Jo Zeller. De Zwitser won maar liefst 12 Zwitserse F3 titels, en dat voor een land waar autosport de facto verboden was. De Zwitserse wedstrijden werden allen buiten de landsgrenzen gereden.
  • Er bestond ooit een Turks F3 kampioenschap, maar op een gegeven moment hadden het gros van de autosportminnende landen een kampioenschap in de Formule 3. Zo zagen we ook een Pools, en een Chileens, Fins, Scandinavisch, Grieks, Deens, Zuid-Amerikaans, Aziatisch, Spaans, Oostenrijks, Russisch (!) enzovoort, enzovoort… Zelfs een Belgisch kampioenschap (1964-1967). Korea (Zuid-Korea dan wel…) hield tussen 1999 en 2003 een Formule 3 “superprix” op het circuit van Changwon.